مرور با جعبه لایتنر
4 خرداد 1405

مرور با جعبه لایتنر

جعبه لایتنر ابزاری قوی برای ماندگاری آموخته‌ها در مغز است که سازوکاری ساده در عین حال موثر دارد. اگر شما هم جزو افرادی هستید که از فراموش کردن مطالب آموخته‌شده به ستوه آمده‌اید، تا انتهای این مقاله ما را همراهی کنید .

آیا برای شما هم پیش آمده است که سر جلسه امتحان همه مباحث امتحان در خاطرتان باشد به جز همان قسمتی که جواب سوال بوده؟! این اتفاق از تلخ‌ترین خاطراتی است که دانش آموزان از سرجلسه امتحان به یاد دارند.

تصور کنید بتوانید تمامی مطالبی که تا کنون یاد گرفته‌اید را به‌راحتی و هر زمان خواستید به یاد آورید. چنین چیزی بدون استفاده از ابزارها و تکنیک‌های بهینه‌سازی حافظه، در حد همان تصور باقی می‌ماند؛ زیرا هرچقدر هم حافظه‌ای قوی داشته باشیم باز هم طبق منحنی فراموشی، با گذشت زمان توانایی ما در به خاطر آوردن مطالب جدید کاهش میابد.

یک روان‌شناس آلمانی به نام هرمان ابینگ هاوس، اولین کسی بود که با معرفی منحنی فراموشی بر اهمیت تکرار و تمرین برای یادگیری بهتر تاکید کرد. زیرا در پژوهش‌های خود به این نتیجه رسید که بدون مرور به‌موقع، بخش زیادی از مطالب در مدت‌زمان کوتاهی به دست فراموشی سپرده می‌شوند. او قدرت حافظه و مدت زمانی که از یادگیری مطلب گذشته را دو عامل مهم در توانایی برای یادآوری می‌دانست.

مطابق با پژوهش‌های دیگری که در این زمینه انجام شده، بدون تکرار در فواصل زمانی مشخص، پس از گذشت یک هفته تنها قادر به یادآوری 25 درصد مطلب هستیم. نکته قابل‌تأمل این است که با گذشت یک ماه 90 درصد مطلب را به‌کلی فراموش می‌کنیم و حجم زیادی از تلاش ما برای یادگیری بدون ثمر می‌ماند. اما راه‌حل چیست؟

تاریخچه جعبه لایتنر

نخستین بار جعبه لایتنر را یک محقق اتریشی به نام سباستین لایتنر در دهه ۱۹۷۰ طراحی و به سایرین معرفی کرد. به نظر می‌رسد که هدف این محقق از طراحی جعبه لایتنر یادگیری بهتر زبان انگلیسی بوده است؛ اما به تدریج با توسطه پیدا کردن این ابزار ارزشمند، از آن برای یادگیری بسیاری از دروس و به عنوان یک ابزار قدرتمند برای مبارزه با فراموشی مطالب استفاده می‌شود.

کاربرد جعبه لایتنر چیست؟

برای درک کاربرد جعبه لایتنر می‌خواهم ابتدا مختصری در مورد حافظه انسان صحبت کنم و برای این کار از یک مثال کمک بگیرم؛ ما به طور کلی دو نوع حافظه داریم، حافظه کوتاه مدت و حافظه بلند مدت. حافظه کوتاه مدت را به عنوان یک ایستگاه قطار در نظر بگیرید که هیچ مسافری برای طولانی مدت آنجا نمی‌ماند و به علاوه در این ایستگاه مسافران مختلف با مقصدهای متفاوت وجود دارند. مسافران همان اطلاعاتی هستند که ما دائم دریافت می‌کنیم و جعبه لایتنر حکم یک قطار را دارد که این مسافران (اطلاعات) را به مقصد نهایی خود یعنی حافظه بلند مدت می‌برد؛ در حافظه بلند مدت است که مطالب دسته‌بندی می‌شوند و برای مدت طولانی و شاید تا آخر عمر باقی می‌مانند! در وقع هدف استفاده از جعبه لایتنر این است که در قسمت اوج منحنی فراموشی مطالب را به حافظه بلند مدت انتقال دهید و آنها را از فراموشی نجات دهید.

وسایل موردنیاز برای ساخت جعبه لایتنر

با ساده‌ترین وسایل ممکن که در هر خانه‌ای پیدا می‌شود، می‌توانیم یک جعبه لایتنر استاندارد و کارآمد بسازیم. تمام چیزی که برای ساختن یک جعبه لایتنر نیاز داریم، شامل موارد زیر است:

  • جعبه

جنس جعبه می‌تواند چوبی، مقوایی، شیشه‌ای و ... باشد. ابعاد پیشنهادی برای آن، طول 30، عرض 5 و ارتفاع 6 سانتی‌متر در نظر گرفته می‌شود.

  • کاغذ یا مقوا

یک تکه مقوا یا کاغذ بردارید و آن را به طول 7 و عرض 5 سانتی‌متر برش بزنید تا امکان جابه‌جایی و برداشتن آن از جعبه به‌راحتی امکان‌پذیر باشد. فلش‌کارت شما به همین سادگی آماده است. تعداد فلش‌کارت‌ها بستگی به میزان مطالب در حال یادگیری دارد.

  • تعدادی کاغذ یا مقوای رنگی، چسب، قیچی و خودکار

برای فاصله‌گذاری بین کارت‌های قدیم و جدید هر خانه

نحوه تقسیم‌ بندی جعبه لایتنر

 یک جعبه یا قوطی روباز را مطابق شکل زیر به پنج بخش مجزا بخش‌بندی می‌کنیم. برای این کار کافی است طول 30 سانتی‌متریِ جعبه را به ابعاد 1، 2، 5، 8 و 14 تقسیم کنیم.

پیش از اینکه به سراغ طرز کار جعبه لایتنر برویم، به یاد داشته باشید که هر خانه شامل چند بخش داخلی است و عمر فلش‌کارت‌های هر خانه از جعبه لایتنر به‌صورت زیر انجام می‌شود:

خانه اول یک‌دسته‌ای و یک‌روزه است؛ این یعنی هر فلش‌کارتی که در این خانه قرار می‌دهید، تنها یک روز بعد باید مرور شود.

خانه دوم دودسته‌ای یا دوروزه است؛ یعنی دو روز زمان نیاز است تا فلش‌کارت‌های این خانه مرور شوند.

خانه سوم چهاردسته‌ای یا چهارروزه است؛ یعنی چهار روز طول می‌کشد تا فلش‌کارت‌های این خانه مرور و تکرار شوند.

خانه چهارم هشت‌روزه است یعنی 8 روز زمان نیاز دارید تا بتوانید کارت‌های این بخش را مرور و به خانه پنجم منتقل کنید.

خانه پنجم شانزده روزه است؛ این یعنی عمر کارت‌های این خانه 16 روز بوده و کارت‌ها باید 16 روز در این بخش بمانند تا به سراغ مرور آنها بروید.

چطور از جعبه لایتنر استفاده کنیم؟

اولین قدم این است که در یک سمت هر فلش‌کارت سوال، واژه، مثال یا نکته موردنظر خود را یادداشت کنیم و در سمت دیگر فلش‌کارت جواب، معنا و یا نکته‌ای که سعی در یادگیری آن را داریم بنویسیم.

برای یادگیری روش کار با جعبه لایتنر لازم است کار کردن با این ابزار را در طی هشت روز متوالی توضیح دهیم:

روز اول

  • روز اول فلش‌کارتی که نوشته‌ایم را برمی‌داریم و سعی می‌کنیم مطلب آن را به حافظه بسپاریم.

  • پس از اینکه از یادگیری مطمئن شدیم، آن را در باریک‌ترین خانه (خانه یک‌سانتی‌متری) قرار می‌دهیم.

  • دقت کنید باید فلش‌کارت‌ها را به‌گونه‌ای در جعبه قرار دهیم که صورت سوال رو به شما باشد و پاسخ از دید پنهان گردد.

روز دوم

  • روز دوم تمامی کارت‌های خانه اول را برمی‌داریم.

  • بدون اینکه به جواب نگاه کنیم، سعی می‌کنیم پس از چند ثانیه پاسخ هر سوال را به‌خاطر بیاوریم.

  • اگر توانستیم به سوال کارتی پاسخ درست بدهیم، آن را به خانه دوم (خانه 5 سانتی‌متری) منتقل می‌کنیم.

  • اگر هم موفق به این کار نشدیم، یک بار دیگر پاسخ صحیح را می‌بینیم و کارت را در همان خانه اول می‌گذاریم.

روز سوم

  • در روز سوم به کارت‌های خانه دوم کاری نداریم.

  • در این روز تنها سعی می‌کنیم یک‌‌ بار دیگر کارت‌های خانه اول را برداریم.

  • شانس خود را برای یادآوری پاسخ صحیح امتحان می‌کنیم. چنانچه بتوانیم مطلب را به‌خوبی به یاد بیاوریم، باید کارت را به خانه دوم منتقل کنیم.

  • در این مرحله باید فلش‌کارت‌های جدیدی که به خانه دوم وارد می‌شوند را به‌واسطه یک کاغذ رنگی (ترجیحاً کمی بلندتر از فلش‌کارت‌ها) از فلش‌کارت‌های قدیمی‌ترِ خانه دوم جدا کنیم.

روز چهارم

  • روز چهارم به سراغ خانه دوم می‌رویم؛ زیرا ظرفیت این خانه دودسته‌ای پر شده؛ پس ابتدا فلش‌کارت‌های قدیمی‌تر را بر می‌داریم که دو روز از مرور آنها گذشته است.

  • چند ثانیه برای به یاد آوردن مطلب به خود زمان می‌دهیم، اگر موفق شدیم کارت‌ها را به خانه سوم منتقل می‌کنیم.

  • اگر موفق نشدیم آن‌ها را به خانه اول بر می‌گردانیم تا روز بعد دوباره آن را مرور کنیم.

  • حال فلش‌کارت‌هایی که دیروز در خانه دوم قرار داده بودیم، جای خالی فلش‌کارت‌های منتقل شده به خانه سوم را می‌گیرند و این بار کاغذ رنگی را پشت آن‌ها قرار می‌دهیم.

  • پشت فلش‌کارت‌های خانه سوم هم کاغذ رنگی قرار می‌دهیم.

  • در گام بعدی به سراغ فلش‌کارت‌های خانه اول می‌رویم، کارت‌هایی که پاسخ آنها را به یاد می‌آوریم را در خانه دوم گذاشته و پشت آنها یک کاغذ رنگی قرار می‌دهیم.

  • اگر هم پاسخ را نمی‌دانستیم، کارت‌ها را مجدداً در همان خانه اول قرار دهیم.

روز پنجم:

  • روز پنجم کارت‌هایی که در خانه دوم قرار دارند و دو روز از یادآوری آنها گذشته است را برمی‌داریم.

  • اگر مطلب را بلد بودیم کارت را به خانه سوم منتقل می‌شوند، اگر هم پاسخ صحیح را نمی‌دانستیم کارت را همراه‌ با کارت‌های جدیدی که همان روز می‌نویسیم در خانه اول بگذاریم.

  • برگه‌هایی که در خانه دوم قرار دارند را کمی جلوتر گذاشته و کاغذ رنگی را پشت آن قرار دهیم.

  • فلش‌کارت‌های جدید (خانه اول) را می‌خوانیم، اگر بلد بودیم به خانه دوم و پشت کاغذ رنگی قرار می‌دهیم، در غیر این صورت آن‌ها را در همان خانه اول باقی می‌گذاریم.

  • به یاد داشته باشید در این مرحله نباید کارت‌های خانه سوم را جابه‌جا کنیم؛ چون تا زمانی که هر 4 بخش این خانه تکمیل نشوند، نباید به سراغ مرور آنها برویم .   

روز ششم و هفتم:

        در این دو روز مانند روز پنجم عمل می‌کنیم تا ظرفیت هر چهار بخش خانه سوم تکمیل شود.

روز هشتم:

  • در این روز ظرفیت هر چهار بخشِ خانه سوم تکمیل شده، پس وقت آن رسیده تا کارت‌های قدیمی‌تر به خانه چهارم وارد شوند.

  • فلش‌کارت‌ها این بخش را برمی‌داریم و مرور می‌کنیم؛ هر کدام را که بلد بودیم به خانه چهارم منتقل کرده و یک کاغذ رنگی را پشت این دسته کارت قرار می‌دهیم.

  • اگر هم نتوانستیم به سوال هر کارت پاسخ صحیح بدهیم، آن را به همراهِ کارت‌های جدید به خانه اول می‌فرستیم تا روند مرور آن از ابتدا آغاز شود.

  • در مورد کارت‌های خانه دوم هم روال قبلی را تکرار کنیم.

 از روز سی و یکم به تدریج برگه‌ها از داخل جعبه خارج می شوند و شما می توانید این برگه‌ها را بایگانی نمایید. زیرا پس از پنج بار تکرار موفقیت آمیز هر برگه در زمان‌های متفاوت، می توانید مطمئن باشید که آن موضوع را برای همیشه فرا گرفته‌اید و هیچگاه آن را فراموش نخواهید کرد.
به این ترتیب شما با روشی که شبیه بازی انفرادی است، در اوقات فراغت می توانید با کم‌ترین میزان اتلاف وقت آنچه را که یادگیری اش برایتان مشکل تر است بیشتر تکرار کنید و زودتر و برای همیشه به خاطر بسپارید و آنچه را که زودتر یاد می گیرید فقط با پنج بار تکرار برای همیشه فرا بگیرید.

برترین اپلیکیشن‌های جعبه لایتنر برای اندروید و ios

اگر می‌خواهید جعبه لایتنرتان را همیشه و همه جا همراتان داشته باشید، می‌توانید از اپلیکیشن‌های جعبه لایتنر استفاده کنید، اپلیکیشن‌های انکی (Anki)، ممرایز (Memrise)، وکبلری دات کام (vocabulary.com)، کوییز لت (Quizlet) و تاینی کارت دولینگو (Tiny Card) از جمله بهترین اپلیکیشن‌های جعبه لایتنر برای اندروید و ios هستند. این اپلیکیشن‌ها روند پیشرفت شما را نمایش می‌دهند و در اکثر آنها امکان اشتراک گذاری کارت‌ها با کاربران وجود دارد.

نویسنده : محمدامین منوچهر مجله خبری
    پیشنهاد ما
    مسائل شیمی دهم

    مسائل شیمی دهم

    902,000 تومان
    شیمی دوازدهم

    شیمی دوازدهم

    898,000 تومان
    عربی دوازدهم

    عربی دوازدهم

    855,000 تومان
    زیست دوازدهم

    زیست دوازدهم

    1,053,000 تومان
    %2 زیست گیاهی جامع

    زیست گیاهی جامع

    890,000 868,000 تومان
    %8 ریاضی یازدهم

    ریاضی یازدهم

    1,120,000 1,025,000 تومان
    %9 ریاضی دهم

    ریاضی دهم

    1,110,000 1,014,000 تومان
    %3 زمین شناسی

    زمین شناسی

    990,000 963,000 تومان
    مطالب مرتبط